Theaterfestival Boulevard, fotografie: Karin Jonkers

In de afgelopen tien jaar is zowel de visie op cultuurfinanciering als de wijze van uitvoering aanzienlijk veranderd. Waar culturele initiatieven traditioneel gezien afhankelijk zijn van subsidies, heeft Brabant C een nieuwe koers ingezet. Dit heeft niet alleen geleid tot financiële verduurzaming van de sector, maar ook tot een mentaliteitsverandering. Wat is er precies veranderd, en wat kunnen we leren van deze aanpak? We lichten een drietal innovaties voor je uit waarin Brabant C een belangrijke rol heeft gespeeld.

Innovatie 1: Investeren versus subsidie

Brabant C heeft een nieuwe vorm van cultuurfinanciering geïntroduceerd door niet alleen subsidies te verstrekken, maar ook te financieren met de blik van een investeerder. Dit stimuleert ondernemerschap binnen de culturele sector en zorgt ervoor dat middelen opnieuw ingezet kunnen worden. Culturele organisaties moeten hierdoor een langetermijnvisie ontwikkelen, en laten zien hoe zij nadenken over verdienvermogen en de waarde die hun werk voor anderen kan vertegenwoordigen. Steeds meer culturele initiatieven werken nu met een mix van publieke en private financiering, waardoor ze minder afhankelijk zijn van traditionele subsidies en financieel duurzamer worden.

Symphonic Cinema

Lening/gift: een krachtige combinatie

Symphonic Cinema is een innovatief format waarin klassieke meesterwerken worden verbeeld in nieuw gemaakte dramafilms, die live op de muziek worden gemonteerd. Met een combinatie van lening en gift hebben ze hun portfolio uitgebreid, wat cruciaal is om internationale orkesten en muziekzalen te interesseren. Hun filmproducties zijn inmiddels wereldwijd uitgevoerd, waaronder in Canada, China, Engeland, Finland en Italië.

Voor ‘Doloris’ heeft Brabant C cultureel ondernemer Joep van Gorp begeleid bij het opzetten van een doordacht businessplan voor een surrealistisch kunstdoolhof met rooftopbar. Met een combinatie van gift en lening werd de eerste vestiging in Tilburg gefinancierd, waarna de bewezen businesscase leidde tot een tweede locatie in Utrecht, mede bancair gefinancierd.

‘Het grote pluspunt van de introductie van de combinatie lening/gift is dat Brabant C daarmee geen subsidieloket meer is, maar een investeerder in cultuur. Aanvragers moeten hun langetermijnvisie ontwikkelen en delen, waarin zij laten zien welke waarde hun werk kan vertegenwoordigen voor anderen en hoe zij denken in verdienkansen. De kwaliteit van de plannen die we ontvingen is daardoor echt omhoog gegaan.’

– Mirjam Hament, manager partnerships Brabant C

Innovatie 2: Zakelijke én artistieke leiding – een noodzakelijke balans

Om cultuurprojecten niet alleen artistiek, maar ook zakelijk succesvol te maken, is goed leiderschap essentieel. Brabant C heeft hierin – samen met KunstLoc – een belangrijke rol gespeeld door het belang van een sterke zakelijke leiding te benadrukken. Dit heeft geleid tot onder andere het initiatief LinC (Leiderschap in Cultuur) Brabant, waarin inmiddels vijftig culturele professionals zijn opgeleid tot strategische en financieel onderlegde zakelijk leiders.

LinC Brabant is een eenjarig leerprogramma voor professionals in de culturele sector die werken in de provincie Brabant en willen groeien in hun zakelijk leiderschap. LinC staat voor reflectie, vernieuwing, kennisdeling en inspiratie, om samen te werken aan een vitale, slagvaardige en financieel gezonde cultuursector. De uitvoering van het programma is in handen van de Universiteit Utrecht. Voor de Brabantse editie is het programma uitgebreid met een aantal bedrijfskundige blokken die samen met Brabantse (kennis) instellingen zijn ontwikkeld, zoals Breda University of Applied Sciences (BUas), Tilburg University (TIAS) en de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM). Binnen het programma wordt intensief gewerkt aan thema’s als persoonlijk leiderschap, waardecreatie en impact, en innovatie en verandering.

Innovatie 3: Publiek-private samenwerking: gedeeld belang, grotere impact

Cultuur heeft de kracht om sectoren te verbinden en maatschappelijke impact te creëren. Brabant C heeft laten zien dat als publieke en private partijen samenwerken er nieuwe mogelijkheden ontstaan. Door actief te zoeken naar gemeenschappelijke belangen en gedeelde ambities zijn meer culturele projecten (mede) gefinancierd door bedrijven en private fondsen. Dit heeft niet alleen geleid tot meer kapitaal in de sector, maar ook tot sterkere netwerken en duurzamere culturele initiatieven. De ASML x Brabant C financieringsregeling is hiervan een mooi voorbeeld.

‘Voor ons is het belangrijk om samen te werken met de kunst- en cultuursector omdat zij op een andere manier naar vraagstukken kijken.’
– Koen Waijers, Commercieel Directeur Hurks

Draden van ons Nederlands Slavernijverleden,  fotografie: Tahné Kleijn

Brabant C als matchmaker

Een mooi voorbeeld is ‘Draden van ons Nederlands Slavernijverleden’. Stichting Villa Maecenatis realiseert in iedere provincie een monumentaal, verhalend wandkleed waarin de provinciale geschiedenis i.r.t. het slavernijverleden op artistieke wijze wordt verbeeld. Lokaal historisch onderzoek levert hiervoor de bouwstenen. Dankzij Brabant C raakte Van Lanschot Kempen betrokken als financier. Daarnaast wordt samengewerkt met onder andere Erfgoed Brabant en musea zoals Museum Helmond en Het Noordbrabants Museum.

Ook de samenwerking tussen Biobased Creations en bouwbedrijf Hurks is een goed voorbeeld van hoe publiek-private samenwerkingen kunnen leiden tot vernieuwende oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken. In dit project wordt de potentie van biobased bouwen onderzocht, waarbij duurzame en circulaire principes centraal staan. Biobased Creations is een creatieve studio die zich richt op de overgang naar een regeneratieve en circulaire wereld, met projecten die de verbinding leggen tussen kunst, design en sociale innovaties.

Dit artikel is onderdeel van het Impactreport 10 jaar Brabant C waarin we terug en vooruit blikken op een decennium vol culturele innovatie, impactvolle projecten en bijzondere verhalen. Lees het volledige Impactreport online of bestel een fysiek exemplaar via info@brabantc.nl.