Theaterfestival Boulevard | Een democratischer kunstlandschap

Dana Kibbelaar, directeur-bestuurder Theaterfestival Boulevard | Foto: Karin Jonkers

Theaterfestival Boulevard is al jaren een toonaangevend podiumkunstenfestival in Nederland en heeft een flinke transformatie doorgemaakt. De focus ligt nu op artistieke kwaliteit, internationale samenwerking en toegankelijkheid en inclusie. “We willen niet alleen een hoogwaardig kunstenfestival neerzetten, maar ook actief werken aan een democratischer kunstlandschap”, vertelt Dana Kibbelaar, directeur-bestuurder van het festival.

Een belangrijk doel van de afgelopen jaren was de doorontwikkeling van de internationaliseringstak en ‘Methode Boulevard’, een aanpak waarin publiekswerking, samenwerking met lokale partners en een hoogwaardige artistieke programmering samenkomen. Daarnaast moest het festival zich in coronatijd flink aanpassen. “We waren een van de weinige festivals die ondanks alle beperkingen door zijn gegaan. Dat was een bewuste keuze”, zegt Dana.

Human Specific Approach
De focus lag de afgelopen jaren op het breed toegankelijk maken van kunst en een nieuwe manier van werken te implementeren: de Human Specific Approach. “Dat betekende niet alleen anders programmeren, maar ook onszelf als organisatie opnieuw uitvinden. In de podiumkunsten wordt vaak gewerkt vanuit een traditionele hiërarchie: de maker creëert, het festival programmeert en het publiek consumeert. Wij wilden die verhoudingen doorbreken en een gelijkwaardige dialoog creëren tussen makers, publiek en festival.”

“Wij brachten onze kennis in over het organiseren van een festival, terwijl gemeenschappen hun kennis deelden over maatschappelijke vraagstukken en makers het artistieke plan verzorgden. Die complementaire samenwerking was essentieel om te kunnen veranderen.”

Het leidde tot een verschuiving in de rolverdeling. “Maatschappelijke partners en ervaringsdeskundigen werden actieve kennisaandragers in het proces.” Sindsdien voert Boulevard een breed en persoonlijk gesprek met makers, partners en publieken. “Onze werkwijze is anti-hiërarchisch en voelbaar doordrongen van de kernwaarden duurzaamheid, inclusiviteit en wederkerigheid.”

Open houding
De effecten van deze aanpak zijn blijvend, benadrukt Dana. “We hebben niet alleen de manier waarop we werken veranderd, maar ook een structurele verandering binnen de organisatie doorgevoerd. Zo hebben we een aparte afdeling Publieksverbinding opgezet, los van Marketing & Communicatie. Die bestond eerst niet, maar nu zien we dit echt als een eigen discipline.”

De resultaten zijn zichtbaar in het festivalprogramma en in de stad. “We worden nu ook benaderd om aan te schuiven bij bredere maatschappelijke vraagstukken, zoals hoe we de binnenstad toegankelijker maken en kunst en cultuur beter in de gemeenschap verankeren. Wij zien dat als een direct gevolg van een open, lerende houding.”

Focus op publieksverbinding
Een andere belangrijke verandering was de manier waarop Theaterfestival Boulevard naar publiek keek. Boulevard heeft geen ‘publiek’; het verbindt zich met een diversiteit aan ‘publieken’ en laat hen ervaren dat kunst is verbonden met een meerstemmige samenleving. “Al in 2015 hebben we een doelgroepmarketeer aangenomen met een onorthodoxe opdracht: geen tickets verkopen, maar werken aan publieksverbreding en -betrokkenheid. Dat was destijds uniek in de podiumkunsten, waar de focus vooral lag op bezoekersaantallen. We kozen bewust voor een diepere relatie met ons publiek en gemeenschappen en dat heeft zich de afgelopen jaren bewezen.”
Boulevard blijft ook de komende jaren werken aan toegankelijkheid en inclusie: “We zetten elk jaar stappen om zowel fysiek als sociaal toegankelijker te worden. Van gratis en aangepaste voorstellingen tot een breed en gastvrij programma met uitgebreide contextualisering. Ook bewustwording en educatie blijven belangrijke pijlers.”

Dagelijkse kost
Hoewel de impact van deze aanpak duidelijk zichtbaar is, blijft het meten ervan een uitdaging. “Impact is iets verfijnds. Impact genereren is onze dagelijkse werkpraktijk, maar het concreet kwantificeren is lastig en blijft een zoektocht.” Structurele ondersteuning blijft daarom belangrijk, benadrukt Dana: “We moeten met elkaar kritisch blijven nadenken over hoe we impact definiëren en het meten ervan mag geen doel op zich zijn. Kunst en cultuur blijven bestaan, maar zonder passend beleid en creatieve ruimte kunnen we geen impact maken.”

Dit artikel is onderdeel van het Impactreport 10 jaar Brabant C waarin we terug en vooruit blikken op een decennium vol culturele innovatie, impactvolle projecten en bijzondere verhalen. Lees het volledige Impactreport online of bestel een fysiek exemplaar via info@brabantc.nl.