MES Fest is een tweedaags festival van Mies-en-Scène (MES) dat tien jaar documentair, sociaal-maatschappelijk theater in Parktheater Eindhoven viert. Mies-en-Scène (MES) creëert sociaal-maatschappelijk documentair theater in de regio Eindhoven en Brabant. De focus ligt op het creëren van theater met niet-acteurs, onder leiding van een professioneel team. Door mensen te laten schitteren in hun eigen verhalen, zonder hen te trainen in acteren. Dit zijn vaak verborgen verhalen, van mensen die minder zichtbaar zijn in het maatschappelijke debat en de media.
Impact
De projecten van MES verbinden veel verschillende groepen met elkaar. Bijvoorbeeld vluchtelingen met buurtbewoners, ouderen met jongeren, en bewoners van verschillende wijken of gemeentes. Door altijd met verschillende groepen uit de samenleving te werken, heeft MES in de afgelopen tien jaar een diverse community opgebouwd van spelers, vrijwilligers en publiek. MES werkt in haar voorstellingen en educatieve- en participatieve activiteiten regelmatig met een of meerdere spelers uit haar eerdere projecten, om ontmoeting tussen mensen uit verschillende sociale en culturele groepen te stimuleren, dit zal ook tijdens MES FEST het geval zijn.
De Sint Annastraat is misschien wel het meest geliefde straatje van Breda. Een plek die bekendstaat om haar gezellige sfeer, historische charme en creatieve ondernemers. Met dit project bundelen de makers en ondernemers van de Sint Annastraat hun krachten om tijdens TURF Event 2025 de straat te transformeren tot een levend podium van makerschap. Waar TURF zich richt op de kruisbestuiving tussen muziek, technologie, kunst en lokale creativiteit, vormt de Sint Annastraat een ideale locatie: kleinschalig, sfeervol en rijk aan makers die samen de diversiteit van Breda’s creatieve scene vertegenwoordigen.
De samenwerking maakt het mogelijk om de individuele projecten te versterken en onder één noemer zichtbaar te maken: de Sint Annastraat als makersstraat van Breda. Daarmee wordt de zichtbaarheid van de straat vergroot, worden er nieuwe verbindingen gelegd met het brede TURF-publiek en laten het zien dat Breda een stad is waar creativiteit en ondernemerschap in de openbare ruimte hand in hand gaan.
In de kunstinstallatie Latent Space werkt de spiegel als de retina in ons oog en vertaalt jouw blik naar impulsen die zich verplaatsen naar het brein. In deze tussenruimte, de Latent Space, is waar de nieuwe verbindingen ontstaan. Hier spreken AI-agenten met elkaar, niet als programmeurs, maar als observatoren, over hoe je oog je eigen spiegelbeeld aftast. Ze lezen jouw blik als een neurologisch patroon, in ritme, richting, focus, verstrooiing. Het omschrijft jouw blik als een taal. Jouw ogen zien als een lens. Jouw aandacht, als een spiegel, vormt een digitale reflectie. Een gesprek tussen jou en jouw digitale evenbeeld door de ogen van het algoritme.
Elektronische muzikant Ludowic en lichtkunstenaar Nick Verstand bundelen de krachten om tijdens TURF een zintuiglijke beleving te presenteren waarin live elektronische muziek – met klassieke invloeden- wordt verweven met abstracte lichtkunst. Het Stadhuis van Breda wordt tijdens TURF een levende licht- en soundscape. De lichtinstallatie is geen achtergronddecor, maar een gelijkwaardige artistieke component die de muziek visueel vertaalt.
Drie initiatieven van jonge makers/ collectieven presenteren zich tijdens TURF 2025. Hiphopcollectief Zuiderflow X De Krachten Samen geven podium aan de hiphopcultuur, lokale radio-initiatieven maken samen TURF radio, en blend. organiseert 0,0% pop-up events met jonge makers.
Het hoofddoel van het project is de structurele verankering van opkomend talent in het culturele ecosysteem van Breda. Door deze makers actief te betrekken bij TURF 2025 worden zij niet alleen zichtbaar voor het publiek, maar krijgen zij ook de mogelijkheid om professionele ervaring op te doen, hun netwerk uit te breiden en nieuwe vormen van samenwerking te verkennen.
Choreografe Katja Heitmann verzamelt en bewaart sinds 2019 de menselijke beweging in het archief Motus Mori. Inmiddels hebben meer dan 2.000 mensen hun bewegingen ‘gedoneerd’ aan dit unieke levende archief. In het nieuwe kunstwerk PERPETUUM worden deze persoonlijke bewegingen vertaald naar een monumentale installatie, waarin participanten op holografisch doek én op groot formaat op gevels te zien zijn in een choreografie van het alledaagse.
In het nieuwe kunstwerk PERPETUUM ontmoet je deze ontroerende ‘bewegingsdonateurs’ van dichtbij. Telkens verschillende mensen uit het Motus Mori archief worden op monumentaal formaat zichtbaar. Als je dichterbij komt sta je oog in oog met hen en hoor je de verhalen achter hun bewegingen. In een zee van licht wordt ook jóuw persoonlijke beweging zichtbaar en wordt publiek onderdeel van het archief.
Impact
PERPETUUM is een grensverleggende, interdisciplinaire kunstinstallatie op het snijvlak van dans, video, lichtkunst en erfgoed. Door choreografie, film en holografische projectie, videomapping, sociale verbinding en publieksparticipatie te integreren, ontstaat een volledig nieuwe vorm binnen de lichtkunstwereld en het Brabantse culturele landschap. Door presentatie op zowel theater- als lichtkunstfestivals verbreedt PERPETUUM het culturele aanbod. Op de lichtfestivals kan een breed en divers publiek – dat niet vanzelfsprekend in theaters of musea komt – dit kwalitatieve werk ervaren.
Brabant C cultuurscouts Joy Arpots en Linda Dekkers signaleren enkele opvallende trends die zowel lokaal als (inter)nationaal spelen in het culturele veld. Deze trends laten zien hoe kunst en cultuur steeds meer in verbinding staan met maatschappelijke uitdagingen en hoe kunstenaars, bedrijven en (cultuur)instellingen samenwerken om betekenisvolle verandering teweeg te brengen. De toekomst van de Brabantse cultuur is dynamisch en de mogelijkheden lijken eindeloos.
Trend 1: Steeds meer geëngageerde jonge makers
Lossen creatieve makers straks alle grote maatschappelijke uitdagingen op?
We zien steeds duidelijker terug dat de jongere generaties makers en musici steeds meer geëngageerd zijn. Natuurlijk was dat vroeger ook in bepaalde mate zo, maar nu is het vaak de belangrijkste drijfveer van veel (jonge) makers. Zij fungeren als koplopers en wijzen ons op wat er echt speelt in de maatschappij. Verrassend vaak komen ze ook met oplossingen. Een aandachtspunt voor veel makers is om de impact goed te kwalificeren en duidelijk te maken in een fondsaanvraag. Dat gaat verder dan resultaten als bezoekerscijfers. Hoe zorgen ze ervoor dat het project zorgt voor bewustwording op de lange termijn en daadwerkelijk leidt tot duurzame verandering?
Trend 2: Private partijen zien steeds meer de waarde van kunst om impact te kunnen maken
Hebben grote bedrijven straks een driekoppige directie: CEO, CFO en een CA(rtist)O?
Steeds meer bedrijven zijn intrinsiek gemotiveerd om maatschappelijke impact te maken. Maatschappelijk verantwoord ondernemen is niet langer een kwestie van goede PR, maar een keuze die strookt met de kernwaarden van een bedrijf. Dat soort bedrijven ziet de meerwaarde van kunst en cultuur bij het oplossen van grote vraagstukken. Creatieve denkers en makers brengen nieuwe inzichten en helpen uit denkpatronen te breken die innovatie belemmeren. De cultuursector kan hier nog actiever op inspelen door een sterkere lobby te voeren richting private partijen. Succesvolle samenwerkingen vragen om een gezamenlijke focus op gedeelde belangen en duidelijke afspraken over de gewenste impact. Door best practices te delen en de toegevoegde waarde van kunst en cultuur te benadrukken, kan de sector meer kansen creëren en private partijen structureel betrekken bij projecten.
Trend 3: Multizintuigelijke en immersieve kunstbelevingen
Zijn kunstenaars de nieuwe burnout-coaches?
Multizintuiglijke ervaringen zijn een duidelijke trend binnen de kunsten. Kunst en cultuur richt zich niet meer voornamelijk op het hoofd, maar focust zich nu op het hele lichaam. Het wordt daarmee niet alleen bekeken, maar beleefd. Makers brengen ons – in een maatschappij vol constante prikkels en externe gerichtheid – terug naar de essentie: naar onszelf, naar ons lichaam, en naar wat het kan. Ze laten je aandacht hebben voor je ademhaling, je bewegingen en de effecten op je lichaam van bijvoorbeeld kleuren, licht, vormen en geuren. Tien jaar geleden was deze immersieve benadering van kunst nog een niche, maar inmiddels is het wijdverspreid. Creatieve makers zoeken zo naar manieren om kunst niet alleen als expressievorm maar ook als helende kracht in te zetten.
Trend 4: Een moderne ode aan oude ambachten
Wordt de Brainportregio weer een prehistorisch dorp?
In de wereld van design zien we een herwaardering van oude technieken, zoals wolbewerking, leerbewerking en smeden. Jonge designers in Brabant zijn koplopers in het herontdekken van eeuwenoude ambachten en het combineren van vakmanschap met innovatief design. Deze trend is niet alleen een reactie op fast fashion en consumentisme, maar ook een herwaardering van kwaliteit, materialen en vakkennis. Het is een beweging die zich steeds verder verspreidt, met nadruk op duurzaamheid en circulariteit.
Trend 5: Sociale Inclusie
Zijn bejaardentehuizen de podia van de toekomst?
De coronapandemie bracht een verhoogde aandacht voor eenzaamheid, vooral onder ouderen, wat leidde tot een nieuwe focus in de kunst- en cultuurwereld. Makers en gezelschappen richten zich steeds meer op het bestrijden van eenzaamheid bij ouderen. Dit zal in de toekomst waarschijnlijk een nog grotere rol spelen door de vergrijzing van de bevolking. Sociale inclusie wordt steeds meer de kern van culturele projecten, van het verbinden van generaties tot het vinden van nieuwe manieren om (kwetsbare) groepen te bereiken. En dat gebeurt ook steeds vaker op locatie zelf, zoals bij zorginstellingen.
Dit artikel is onderdeel van het Impactreport 10 jaar Brabant C waarin we terug en vooruit blikken op een decennium vol culturele innovatie, impactvolle projecten en bijzondere verhalen. Lees het volledige Impactreport online of bestel een fysiek exemplaar via info@brabantc.nl.
Frenna op WOO HAH! 2018 | Fotografie: Willem van Breugel
Van een kleinschalig festival groeide WOO HAH! uit tot het grootste hiphopfestival van Europa. WOO HAH! beleefde zijn eerste editie in 2014 in Tilburg, mede dankzij een bijdrage via de Impulsgelden. Brabant C financierde de drie daaropvolgende edities, waarna WOO HAH! verplaatste naar de Beekse Bergen. Onder leiding van medeoprichter en directeur-bestuurder van poppodium 013 Frens Frijns en in samenwerking met MOJO Concerts, werd WOO HAH! een magneet voor de (inter)nationale hiphopscene.
Emancipatie van hiphop in Nederland
“Dertien jaar geleden was het imago van 013 een beetje belegen. We ontwikkelden daarom vier nieuwe en innovatieve muziekpijlers en één daarvan was hiphop”, vertelt Frens. Om 013 binnen de hiphopscene op de kaart te zetten, organiseerden ze een eigen hiphopfestival: WOO HAH!. “Een festival is de ultieme manier om aan je imago te werken en je plek binnen een muziekstroming te claimen”, wist Frens. In 2014 begon WOO HAH! bescheiden met 3.500 bezoekers, maar binnen drie jaar explodeerde het festival naar tienduizenden bezoekers en was er een grootschalig driedaags hiphopfestival geboren. “De verhuizing naar de Beekse Bergen gaf ons vleugels. Het was een cruciaal moment voor de emancipatie van hiphop als cultuurstroming in Nederland.”
Het festival bood niet alleen een podium aan de grootste artiesten, zoals Travis Scott, Future en J. Cole, maar creëerde ook een unieke sfeer waarin jongeren zich volledig thuis voelden. “Het was echt hún festival”, blikt Frens terug. “Op de laatste avond op de camping hoorde je jongeren roepen: ‘WOO HAH! is van ons!’ Die verbondenheid met het publiek was ongekend.”
Vetste festival van mijn leven
De magie van WOO HAH! zat hem in de sfeer en de betrokkenheid van het publiek. “De energie van deze generatie is uniek. Iedereen kon alle nummers meezingen. Tijdens het optreden van Travis Scott ontstonden er zeven moshpits. Het publiek beleefde het festival echt actief.” De reacties na afloop lieten dat ook zien. “We werden overspoeld met mails van jonge bezoekers die ons bedankten met berichten als: ‘dit was echt de vetste ervaring van mijn leven’. En dat niet één keer, maar tientallen keren. De gemiddelde bezoeker was achttien of negentien jaar oud. Voor veel van hen was WOO HAH! hun eerste echte festivalervaring”, deelt Frens.
Groei en uitdagingen
De snelle groei bracht ook uitdagingen met zich mee. De productie en begroting van WOO HAH! werden zo groot dat het festival bijna evenveel middelen vergde als 013 zelf. Uiteindelijk verkocht 013 het festival. “Dat was een verstandige keuze”, legt Frens uit. “Maar ik kijk met enorme trots terug. Het heeft ons geleerd op grotere schaal te durven denken. We zijn nu bezig met plannen voor de ontwikkeling van een amfitheater voor 23.000 bezoekers in Tilburg.”
Blijvende erfenis
Hoewel WOO HAH! niet meer bestaat, is de impact nog steeds voelbaar. Frens draagt zelfs een tatoeage van WOO HAH!, net als 25 andere betrokkenen. “Het festival was meer dan een evenement. Het was een beweging die ons en een hele generatie jongeren, heeft gevormd. We hebben hiphop blijvend op de kaart gezet. Niet alleen in Tilburg, maar in heel Nederland. Bij 013 hebben we nog steeds een van de beste hiphopprogramma’s van het land.”
Dit artikel is onderdeel van het Impactreport 10 jaar Brabant C waarin we terug en vooruit blikken op een decennium vol culturele innovatie, impactvolle projecten en bijzondere verhalen. Lees het volledige Impactreport online of bestel een fysiek exemplaar via info@brabantc.nl.
Projectplan