De Nieuwe Nacht is een sociale, inclusieve en participatieve nachtclub én leeromgeving in Tilburg. Het initiatief is een samenwerking tussen 013 Poppodium en R-Newt, en richt zich op jongeren en jonge makers die actief eigenaarschap krijgen over de toekomst van de nachtcultuur van Tilburg.
Binnen dit talentontwikkelingsproject krijgen makers de kans om hun eigen clubavonden te initiëren en organiseren. Daarbij worden zij ondersteund door de professionele infrastructuur van 013 en de expertise van R-Newt op het gebied van community building en jongerenwerk. De clubavonden vinden plaats in de kelder van gebouw V39, tegenover 013 Poppodium in Tilburg.
De Nieuwe Nacht fungeert als een springplank binnen het stedelijke nacht-ecosysteem, met specifieke aandacht voor inclusie, sociale veiligheid en de doorstroom van talent naar grotere podia en festivals.
Impact
De Nieuwe Nacht speelt in op de verschraling van het nachtleven en het tekort aan toegankelijke, professionele ruimtes voor experiment, talentontwikkeling en publieksopbouw. Door jongeren en makers centraal te stellen, draagt het project bij aan een diverser en toekomstbestendig nachtleven.
Het initiatief versterkt de positie van opkomend talent, stimuleert nieuwe vormen van programmering en vergroot de toegankelijkheid van de nachtcultuur voor een breder en inclusiever publiek. Daarnaast bevordert het sociale cohesie en biedt het jongeren een veilige omgeving om zich creatief en professioneel te ontwikkelen.
So You Think You Know Dance van DansBrabant is een dansprogramma, minifestival, dat in tien edities langs theaters in de Brainportregio, Midden-Brabant en landelijke partners reist. Het programma fungeert als blauwdruk voor de productiehuisfunctie van ontwikkelplek DansBrabant en presenteert het artistieke en interdisciplinaire potentieel van Brabantse makers in een nationale context. Elke editie combineert volwaardige producties met een zogenoemd ‘dwaaluur,’ waarin bezoekers vrij door de ruimtes bewegen en op eigen tempo een gelaagde ervaring opdoen. Het publiek is niet alleen toeschouwer maar actief onderdeel van het werk, begeleid door dansconsulenten. De piloteditie in mei 2024 in de Verkadefabriek bevestigde de aantrekkingskracht op een divers en deels nieuw publiek en vormt de basis voor de verdere edities.
Impact
Doordat menselijke interactie in grote mate is verschoven naar schermen, processen en systemen verkrampt het vermogen om nuances in lichaamstaal, ritme en nabijheid te verstaan. Dans is een noodzakelijke tegenkracht: het activeert beweging waar stilstand is ontstaan, en vult daarmee een maatschappelijke leegte in hoe we elkaar waarnemen en ontmoeten.
De technologische motor draait op volle toeren. Om mee te kunnen in die ontwikkelingen heeft ook de menselijke motor onderhoud, voeding en ruimte nodig, zodat iedereen het tempo van een snel veranderende samenleving kan blijven bijbenen. SYTYKD creëert deze ruimte; door het publiek een zintuiglijke, fysieke ervaring te bieden die verbeeldingskracht stimuleert, empathie activeert en een collectieve beleving mogelijk maakt. Tijdens de pilot-editie in de Verkadefabriek observeerden dansconsulenten dat bezoekers meerdere keren van rol wisselden: van kijken naar deelnemen, van observeren naar reflecteren. Bezoekers bleven langer dan gebruikelijk in het gebouw en raakten met onbekenden in gesprek.
Tijdloos Creëren is een participatief, sociaal-artistiek wijkproject waarin met speelse voorstellingen bruggen worden gebouwd tussen culturele en maatschappelijke organisaties, generaties en verschillende culturele achtergronden. In samenwerking met jeugd- en jongerenwerk R-Newt en woonzorgorganisatie voor ouderen De Wever realiseert Concert Curieus een reeks voorstellingen op toegankelijke locaties in Tilburgse wijken (o.a. Reeshof, Tilburg-Noord).
Het gezelschap heeft zich bekwaamd in ‘instant composition’, een kunstvorm waarbij middels improvisatie de vorm van de voorstelling ter plekke ontstaat. Deze manier van werken – vrijheid binnen een beproefde standaard opbouw van de voorstelling – geeft het gezelschap de ruimte om de reacties en impulsen van het jonge publiek mee te nemen in het spel. Hierdoor is iedere voorstelling een co-creatie, een ontmoeting en voelt een breed publiek zich veilig bij de performers. Daardoor komt de voorstelling echt aan. Tijdens Tijdloos Creëren werkt Concert Curieus samen met de genoemde partners en met de GGD, bibliotheken en kinderdagverblijven. De aanpak is gericht op co-creatie, duurzame samenwerking en het versterken van de sociale infrastructuur in de wijk.
Impact
Het project richt zich op kwetsbare doelgroepen, met name jonge gezinnen en ouderen met dementie. Door de voorstellingen en ontmoetingen in de eigen omgeving van deze doelgroepen te brengen – in woonzorgcentra, kinderdagverblijven en buurtlocaties – komt cultuur dichtbij en wordt het laagdrempelig en vanzelfsprekend.
De Wonderbaarlijke Kunstenkar van Quintus Quirulinus’ is een theaterproductie die in de zomer van 2026 op locatie op De Citadel in Den Bosch wordt opgevoerd. De voorstelling belicht het beleg van Den Bosch in 1629 vanuit het perspectief van een rondreizende theatertroupe die propaganda maakt voor het Staatse leger.
Impact
Het project verbindt lokale geschiedenis met actuele thema’s als polarisatie, dissidente stemmen en de moed om op te komen voor je overtuiging. Met name door de aanpak van de makers, en ook de samenwerkingen met lokale partners wordt een breed publiek bereikt, inclusief niet-reguliere theaterbezoekers. De voorstelling streeft naar maatschappelijke impact door bezoekers aan te zetten tot reflectie over hun eigen stem in tijden van repressie.
Opera op de Parade is een gratis openlucht operafestival dat Philzuid samen met Opera Zuid en Theater aan de Parade in ’s-Hertogenbosch organiseert. Komende editie vieren ze hun 20-jarig jubileum. Het festival bestaat uit twee dagen: een opera dag en een participatie dag, de Opera Sing Along. Deze invulling zorgt voor twee inhoudelijk samenhangende, maar publiekelijk verschillende programmalijnen. Het festival wil zo artistieke kwaliteit, publieke toegankelijkheid en maatschappelijke impact verenigen.
De bijdrage van ASML x Brabant C is bedoeld voor de participatie dag (De Sing Along): men wil hiermee de maatschappelijke impact, publieksverbreding en participatie versterken. Doel is de (boven-) regionale betekenis van het festival en specifiek de Sing Along versterken en vergroten, onder andere door een gerichte publiekscampagne in te zetten.
Impact
Met de Opera Sing Along laat dit project zien dat opera geen exclusieve kunstvorm is, maar een gedeelde ervaring die mensen verbindt. Op het mooiste plein van Brabant zingen duizenden mensen samen – van doorgewinterde liefhebbers tot toevallige voorbijgangers – en ervaren zij hoe muziek ontmoeting, gelijkwaardigheid en samenwerking stimuleert. Een opera zing je immers nooit alleen.
Jams & Gems op 27 en 28 juni 2026 is de vijfde editie van het festival waar Eindhovense street- en nachtcultuur samenkomt. Met een tweedeling tussen dag en nacht bieden ze een weekend vol concerten, kunst, competities, feestjes en een Block Party, waarin communities en publiek elkaar ontmoeten en cultuur groots wordt gevierd.
Impact
Jams & Gems versterkt het culturele ecosysteem van Eindhoven en Brabant door street- en nachtcultuur een zichtbaar, professioneel en inclusief podium te geven. Het festival verbindt lokale en (inter)nationale communities, verlaagt drempels tot cultuur en bereikt nieuwe doelgroepen via een structureel scholenprogramma en samenwerkingen met maatschappelijke organisaties. Zo draagt Jams & Gems bij aan culturele diversiteit, talentontwikkeling en sociale cohesie in de regio.
Brabant C is een ondernemend publiek-privaat cultuurfonds dat investeert in cultuur in Brabant met als doel blijvende maatschappelijke impact te realiseren. Door samen te werken met culturele, publieke en private partners verbindt Brabant C creativiteit aan actuele maatschappelijke vraagstukken en versterkt het de financiële basis van de cultuursector. We spraken met Ton van Gool, die samen met Sarah van Ierlant en Nina Sloots Helix, een nieuwe platform voor dialoog debat in Eindhoven heeft opgezet. Met steun van de ASML x Brabant C-financieringsregeling zet Helix een volgende stap: van pilots naar een structureel programma waarin inwoners samen in gesprek gaan over de complexe wereld om hen heen.
Waarom Helix nodig is
Helix ontstond vanuit een simpele, maar urgente vraag: waarom is er in Eindhoven geen plek waar mensen structureel met elkaar in gesprek gaan over grote maatschappelijke thema’s? “De wereld verandert razendsnel en de stad verandert mee,” zegt Van Gool. “Dat roept vragen op. Dan is het logisch dat je daar met elkaar over wilt praten.” Het idee van Helix is dan ook helder: een huis voor dialoog en debat. “We willen dat mensen het gevoel hebben dat ze mee kunnen praten. En dat wat ze zeggen ertoe doet.” Daarnaast wil Helix complexe thema’s tastbaar en begrijpelijk maken. “Niet alleen praten, maar ook ervaren. Dat mensen begrijpen waar het over gaat en daar hun eigen plek in kunnen vinden.”
Brabanders zijn niet zo’n praters
Lang leefde het idee dat Brabanders niet zo uitgesproken zijn. Helix wilde dat testen. “Er was een beeld dat we hier niet zo’n praters zijn,” zegt Van Gool. “Maar dat klopt helemaal niet. Mensen zijn juist heel bereid om te delen wat ze denken en voelen.”
Dat bleek ook uit de eerste vier pilotavonden. Met thema’s als geopolitiek, nieuwsmijding, de binnenstad en AI en democratie trok Helix telkens tussen de 80 en 120 bezoekers. “De eerste avond was meteen vol,” vertelt Van Gool. “We moesten stoelen bijhalen.” Wat opviel: mensen bleken complexe onderwerpen helemaal niet te schuwen. “We hebben gemerkt dat je best de diepte in kunt gaan, als je het goed begeleidt.” Elke bijeenkomst wordt georganiseerd met een partner, van lokale media tot culturele instellingen. “We willen echt aanvullend zijn en samenwerken. Dat maakt het sterker.”
De tijd nemen voor het gesprek
De kern van Helix zit niet in het geven van antwoorden, maar in het voeren van gesprekken. Daarin kiest Helix bewust voor nuance en tijd. “We zijn gewend geraakt om snel ons eigen gelijk te halen, zeker online. Dat maakt gesprekken vaak afstandelijk of zelfs agressief. Bij Helix nemen we juist de tijd. Er is ruimte voor twijfel, voor luisteren, voor andere perspectieven.” De onderwerpen worden altijd vertaald naar de stad en naar het persoonlijke niveau. “We beginnen bij het grote verhaal en brengen dat terug naar: wat betekent dit voor Eindhoven, en wat betekent het voor jou?”
Van pilot naar programma
Met de steun van de ASML x Brabant C-regeling kan Helix nu doorgroeien. “Die bijdrage maakt het mogelijk om tien programma’s in 2026 te realiseren,” zegt Van Gool. “We hebben de pilots gedaan, we weten waar de behoefte ligt. Nu kunnen we het structureel maken.” Daarnaast biedt de regeling ruimte om te experimenteren. “We willen spelen met vormen. Een gesprek tijdens een wandeling, meerdere inleiders, of juist gesprekken in het donker. We willen onderzoeken wat dat doet met de openheid en de dynamiek.”
“Op de langere termijn willen we onderzoeken of we samen met andere partijen een fysieke plek kunnen realiseren,” zegt Van Gool. “Een echt huis voor dialoog en debat, waar mensen weten: hier kun je terecht om mee te praten.” Daarbij kijkt Helix nadrukkelijk naar samenwerking. “We doen het niet alleen. We willen samen met partners verkennen of daar behoefte aan is en hoe zo’n plek eruit zou moeten zien.”
Blik vooruit
Dit voorjaar staan 4 nieuwe programma’s op de agenda, over onder meer AI en kunst, en het verhaal van nieuwe en autochtone Eindhovenaren zelf. “We zijn goed in citymarketing,” zegt Van Gool. “Maar herkennen mensen zich ook in dat verhaal? Voelen ze zich thuis in de stad? Dat willen we onderzoeken.” In het najaar organiseert Helix nog eens 5 programma’s.
Foto: GLOW Oirschot – Cedric le Borgne met Fleur bij het Boterkerkje | Fotografie: Jan Timmer
ASML en Brabant C zetten samen een volgende stap. Binnenkort lanceren we de thematische call What’s Next? – onderdeel van de ASML x Brabant C regeling. Deze call richt zich op een fase die vaak onderbelicht blijft: wat gebeurt er ná een succesvol project?
Veel initiatieven dragen zichtbaar bij aan een aantrekkelijke leefomgeving waarin cultuur voor iedereen toegankelijk is. Maar hoe zorg je ervoor dat die impact niet stopt en juist verder groeit op de lange termijn?
Met What’s Next? verkennen we precies die vraag. Het gaat om een pilot met ruimte voor een beperkt aantal projecten en een zorgvuldige selectie. De inzichten die hieruit voortkomen, helpen ons bepalen wat in deze fase het beste werkt.
Heb jij een cultureel initiatief met aantoonbare impact én de ambitie om door te bouwen?
Volg onze kanalen en schrijf je in voor de nieuwsbrief van Brabant C — de call wordt binnenkort gepubliceerd.
Besluit & uitvoeringsovereenkomst